O‘zbekistonda sun’iy intellekt sohasidagi davlat siyosati ikki yil ichida — hadli strategiyadan tortib huquqiy javobgarlik va loyihalar uchun mablag‘ ajratishgacha bo‘lgan bosqichni bosib o'tdi. Quyida summa va muddatlar ko‘rsatilgan xronologiya keltirilgan.
2024-yil oktabr: strategiya va dastlabki mablag‘lar
2024-yil 14-oktabrdagi PQ-358-son Prezident qarori bilan 2030-yilgacha sun'iy intellekt texnologiyalarini rivojlantirish strategiyasi tasdiqlandi. Maqsadli ko'rsatkichlar: SI asosida yaratilgan dasturiy mahsulotlar va xizmatlar hajmini 1,5 milliard dollarga yetkazish, Yagona portalda SI asosidagi davlat xizmatlari ulushini 10 foizga oshirish, Hukumatlarning SIga tayyorlik indeksi (Government AI Readiness Index) bo‘yicha top-50 talikka kirish. Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasiga besh yil muddatga 50 million dollar foizsiz kredit ajratish topshirildi.
Hujjat bo‘yicha ustuvor sohalar — bank-moliya sohasi, soliq va bojxona, sog‘liqni saqlash, qishloq xo‘jaligi va energetika.
2025-yil oktabr: ikkinchi to‘lqin va bir milliard investitsiya
2025-yil 22-oktabrdagi PF-189-son Farmonida 2026-yil oxirigacha davlat boshqaruvi va iqtisodiyot tarmoqlarida kamida 100 ta SI loyihalarini amalga oshirish hamda 2030-yilgacha SI infratuzilmasiga bir milliard dollardan ortiq xorijiy investitsiyalarni jalb qilish vazifasi qo‘yildi.
Ushbu farmonga asosan nimalar paydo bo‘ldi: "Sun'iy intellekt alyansi" nodavlat tashkiloti, loyihalar va bepul kurslar haqidagi ma'lumotlarni o'z ichiga olgan ai.gov.uz milliy portali, 2026-yil oxirigacha OTMlarda 15 ta SI laboratoriyasi, 2026-yil dekabrigacha hajmi 15 milliard parametrdan ortiq bo'lgan "O'zbek tili korpusi". 2026-yil yanvar oyidan boshlab hokimliklarda sun'iy intellekt va raqamli texnologiyalar bo'yicha maslahatchi lavozimlari joriy etildi.
Moliyalashtirish — Tiklanish va taraqqiyot jamg‘armasidan 100 million dollar: 90 millioni yetti yilga foizsiz kredit va 10 millioni grant ko‘rinishida.
2025-yil noyabr: aniq loyihalar uchun mablag‘lar
2025-yil 30-oktabrdagi PQ-320-son qarori bilan 2026–2027-yillar uchun yana 100 million dollar ajratildi: uning yarmi davlat tashkilotlarida SIni joriy etish uchun qaytarilmas asosda, qolgan yarmi esa "Fondlar fondi" va IT Park Ventures venchur fondlari orqali yo‘naltiriladi.
Pudratchilar uchun amaliy jihatdan muhim me'yor: axborot tizimlarining texnik hujjatlarini ekspertizadan o'tkazish "istisno tariqasida barcha ekspertiza organlarida bir vaqtning o'zida 15 kunlik muddatda" amalga oshiriladi.
2025-yil dekabr: davlat xaridlari va kadrlar
2025-yil 26-dekabrdagi PF-259-son Farmonida 2026-yil 1-martdan boshlab davlat xaridlari portalida SI texnologiyalari asosida o'rtacha bozor narxini hisoblash elektron modulini ishga tushirish belgilandi. Narxning hisoblangan qiymatdan 10 foizdan ko'proq yuqoriga yoki 20 foizdan ko'proq pastga chetlanishi xaridni yuqori xavf toifasiga kiritadi.
Vazirlar Mahkamasining 2025-yil 31-dekabrdagi 849-son qarori bilan "Besh million sun'iy intellekt yetakchilari" loyihasi tasdiqlandi — bu 2026-yilda 500 ming kishini, 2035-yilgacha esa 5 million kishini o'qitishni nazarda tutadi.
Bu SI yechimlarini yetkazib beruvchilar uchun nimani anglatadi?
2026-yil 1-iyundan boshlab davlat organlari bazaviy hisoblash miqdori (BHM)ning 2 500 baravarigacha bo'lgan summaga SI tizimlarini to'g'ridan-to'g'ri shartnoma asosida xarid qilish huquqiga ega — ammo faqat maxsus reyestrga kiritilgan kompaniyalardan (reyestrni yuritish tartibi Raqamli texnologiyalar vazirligi, Istiqbolli loyihalar milliy agentligi va Iqtisodiyot va moliya vazirligi tomonidan tasdiqlanadi).
Davlat xaridlaridagi narx endi SI moduli hisob-kitobi bilan solishtiriladi — narxning 10 foizdan ko‘proqqa oshirib ko‘rsatilishi avtomatik ravishda xavf zonasiga tushadi.
- Loyihalar uchun ajratilgan maqsadli moliyalashtirish mavjud — PQ-320 bo'yicha qaytarilmas asosda 50 million dollar.
- Loyihalarni tanlab olish "Raqamli O'zbekiston — 2030" Muvofiqlashtirish komissiyasi orqali amalga oshiriladi.
- 2026-yil yanvar oyidan boshlab hokimliklarda sohaviy maslahatchilar faoliyat yuritmoqda — bu kelishuvlar uchun kirish nuqtasi hisoblanadi.
